Το ιερατείο της ισιακής λατρείας στη Μακεδονία και ο ρόλος του στη λειτουργία των ιερών
Περίληψη
Η ισιακή λατρεία καθιερώθηκε στη θρησκευτική συνείδηση της κοινωνίας των πόλεων της Μακεδονίας κατά την πρώιμη ελληνιστική εποχή και έφτασε στην μέγιστη ακμή της κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους. Όπως είναι αυτονόητο, την οργάνωση και τη λειτουργία της λατρείας αυτής αναλαμβάνει και εδώ ένα εξειδικευμένο ιερατείο, το οποίο ακολουθεί συγκεκριμένη ιεραρχία. Ο στόχος της παρούσας εργασίας είναι διττός: Ο πρώτος αφορά στον τρόπο προβολής των προσώπων που εμπλέκονται στην ισιακή λατρεία, όπως αυτή προκύπτει από την απεικόνισή τους στα λιγοστά μνημεία της γλυπτικής. Πρόκειται για μαρμάρινους ανδριάντες, προτομές ή ανάγλυφα στα οποία η ιδιότητα των απεικονιζόμενων προσώπων προκύπτει είτε από τα insignia που αυτά φέρουν είτε από τις συνοδευτικές στα μνημεία επιγραφές. Εδώ σχολιάζεται ο τρόπος απεικόνισης των μορφών, οι οποίες ενίοτε ακολουθούν τους εικονογραφικούς τύπους των θεοτήτων που υπηρετούν.
Το δεύτερο μέρος της εργασίας εδράζεται κυρίως στην μελέτη των επιγραφών και εξετάζει το οικονομικό και κατ’ επέκτασιν κοινωνικό υπόβαθρο των μελών του ιερατείου της ισιακής λατρείας. Πέραν των προσώπων τα οποία μαρτυρούνται σε ταφικά μνημεία – κάποια από αυτά είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά - η πλειονότητα των λοιπών φαίνεται να είναι γνωστά από απλά αναθήματα στους θεούς. Κάποια άλλα, ωστόσο, επενδύουν σημαντικά κεφάλαια για τον εξωραϊσμό των τοπικών ισιακών ιερών. Όπως μάλιστα προκύπτει από την περίπτωση του ιερού της Θεσσαλονίκης, το οποίο παρουσιάζει και την καλύτερη τεκμηρίωση, ιδιαίτερα σημαντική στην οργάνωση και λειτουργία του ήταν η συμβολή των επήλυδων στην πόλη Ρωμαίων. Η ίδια εικόνα φαίνεται να ισχύει και για τις λοιπές πόλεις της Μακεδονίας.